Szukaj w serwisie

Kategorie:

Abc mieszkania | Wydarzenia | Ciekawe imprezy | Praktyczne porady | Nowoci | Aranacje | wita | Domy i mieszkania

Tutaj jeste: Aktualnoci / Praktyczne porady

Prawo do zachowku

kategoria: Praktyczne porady, oprac.: Redakcja, rdo: Pnoc Nieruchomoci

Moliwo swobodnego formuowania testamentu niesie ze sob niebezpieczestwo, i spadkodawca w taki sposób rozdysponuje majtkiem, e pozbawi czonków najbliszej rodziny jakichkolwiek korzyci za spadku. Testator, czyli osoba sporzdzajca testament, ma bowiem prawo uksztatowa go w taki sposób, e rozporzdzi majtkiem na rzecz dowolnie wskazanych osób, nawet zupenie obcych.

W takich sytuacjach prawo spadkowe chroni czonków najbliszej rodziny spadkodawcy poprzez zastosowanie systemu zachowku. Polega on na tym, e prawo gwarantuje okrelonym osobom zaliczanym do krgu spadkobierców ustawowych korzy pienin, bdca równowartoci uamka czci, w jakiej kada z tych osób byaby powoana do spadku, gdyby dziedziczya na podstawie ustawy.

Zatem, jeli osoba uprawniona do zachowku nie jest powoana do dziedziczenia, poniewa spadkodawca ustanowi innych spadkobierców, ma ona jedynie roszczenie wzgldem tych spadkobierców o zapat odpowiedniej kwoty, natomiast nie staje si przez to spadkobierc, gdy byoby to wbrew woli spadkodawcy.

  • Kiedy i kto moe korzysta z prawa do zachowku?

Do zachowku uprawnieni s (k.c. art. 991, par. 1): zstpni, maonek,rodzice spadkodawcy.

O tym, kto w danym wypadku jest uprawniony do zachowku, decyduje kolejno powoania okrelona w przepisach dotyczcych dziedziczenia ustawowego. Zatem, uprawnienie do zachowku przysuguje przede wszystkim dzieciom (czyli zstpnym) i maonkowi spadkodawcy. Natomiast, jeeli dziecko spadkodawcy nie doyoby otwarcia spadku, do zachowku byyby uprawnione jego dzieci, czyli wnuki spadkodawcy. Na równi ze zstpnymi spadkodawcy traktowani s przysposobieni przez niego oraz zstpni tych przysposobionych. Jeli chodzi o rodziców spadkodawcy, mog by uprawnieni do zachowku jedynie w braku zstpnych. Dzieje si tak poniewa tylko w tym przypadku wchodzi w gr ich powoanie do spadku z ustawy.

  • Komu zachowek nie przysuguje?
  1. Osobom, które na podstawie przepisów traktowane s tak jakby w ogóle nie doyy otwarcia spadku.  S to osoby, które zrzeky si dziedziczenia, zostay uznane za niegodne albo ci, którzy odrzucili spadek przypadajcy im z ustawy. Naley jednak pamita, e odrzucenie spadku przypadajcego z testamentu nie niesie ze sob pozbawienia prawa do zachowku, poniewa taki spadkobierca pozostaje w dalszym cigu uprawnionym do dziedziczenia z ustawy.
  2. Osobom, które zostay w testamencie pozbawione zachowku w drodze wydziedziczenia
  3. Maonkowi, który zosta wyczony od dziedziczenia na podstawie odpowiednich przepisów k. c

Jeli zstpny spadkodawcy jest pozbawiony prawa do zachowku z którejkolwiek z ww. przyczyn, uprawnienie do zachowku w dalszym cigu przysuguje jego zstpnym czyli wnukom spadkodawcy. Jedyny wyjtek ma miejsce w przypadku, gdy nastpio zrzeczenie si dziedziczenia obejmujce zstpnych zrzekajcego si. Jeeli natomiast nie ma zstpnych spadkodawcy poza tymi, którym uprawnienie do zachowku nie przysuguje, uprawnieni bd rodzice spadkodawcy.

Osoby wymienione w ustawie jako spadkobiercy ustawowi ale pominite w grupie uprawnionych do zachowku, czyli rodzestwo i zstpni rodzestwa spadkodawcy, nie maj prawa do zachowku.

  • Procedura korzystania z prawa do zachowku

Trzonem uprawnienia do zachowku jest przysugujce uprawnionemu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapat okrelonej sumy pieninej, koniecznej do pokrycia zachowku albo do jego uzupenienia.

Roszczenie to przysuguje uprawnionemu jeli nie otrzyma on równowartoci nalecego si mu zachowku w postaci darowizny uczynionej przez spadkodawc, bd w postaci powoania do spadku, bd te w postaci zapisu.

W przypadku gdy uprawniony nic nie otrzyma od spadkodawcy w adnej z wyej wymienionych form, jego roszczenie opiewa bdzie na pen wysoko zachowku. Jeli natomiast warto darowizny, udziau spadkowego albo zapisu jest mniejsza ni wysoko zachowku , uprawniony moe da sumy koniecznej do jego uzupenienia.

Roszczenie o zapat sumy pieninej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupenienia, naley zwróci przeciwko spadkobiercy, który staje si w ten sposób dunikiem uprawnionego do zachowku. Jeli spadkobierca sam nie spenia roszczenia, spraw mona skierowa na drog sdow poprzez wytoczenie powództwa. Roszczenia o zachowek mona dochodzi w cigu 3 lat od otwarcia spadku. Pozew o zachowek naley zoy w sdzie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Jako strony naley w nim wskaza siebie - jako powoda oraz osob zobowizan do pokrycia zachowku lub jego uzupenienia - jako pozwanego. W pozwie naley te zawrze danie aby sd zasdzi od pozwanego wyliczon kwot tytuem nalenego nam zachowku, ta kwota to tak zwana warto przedmiotu sporu. Nastpnie naley uzasadni nasze danie. Pozew naley równie opaci. Opata w sprawie o zachowek wynosi 5% wartoci przedmiotu sporu. Jeli nie jestemy w stanie ponie kosztów wniesienia pozwu, moemy w nim wystpi o zwolnienie z opaty. Jeeli sd uzna, i istotnie nie jestemy w stanie uici nalenej kwoty bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zwolni nas z kosztów.

  •  Czy korzystajcy z prawa do zachowku powinni zwróci si o pomoc prawn?

Formuujc „pierwsze” roszczenie o pokrycie zachowku lub jego uzupenienie poradzimy sobie bez pomocy prawnika. Wezwanie dunika do zapaty zachowku moemy sformuowa samodzielnie na pimie. Jeli dunik okae si „oporny” i nie zechce speni naszego dania, moemy wystpi przeciwko niemu z powództwem o pokrycie zachowku bd te o jego uzupenienie. Pozew moemy sporzdzi samodzielnie, korzystajc np. z dostpnych w Internecie wzorców, jednake naley pamita, i powinien on by naleycie skonstruowany. Decyzja o tym czy wkraczajc na drog sdow zechcemy skorzysta z pomocy prawnika, czy te czujemy si na siach na wasn rk dziaa przed sdem, naley tylko i wycznie do nas.

  • Ustalenie wysokoci zachowku - zachowek a darowizna

Wysoko zachowku ustala si za pomoc oblicze, które moemy podzieli na trzy etapy:

  1. Okrelenie udziau spadkowego, który stanowi podstaw do obliczenia zachowku. Ten udzia jest wyraony w odpowiednim uamku. Udzia spadkowy ustala si w zasadzie w ten sposób, e za punkt wyjcia bierzemy udzia w jakim dany uprawniony byby powoany do spadku przy dziedziczeniu z ustawy. Udzia ustalony w ten sposób mnoy si przez 2/3, gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy lub maoletni, a przez ½ w pozostaych wypadkach. Uzyskany uamek wyraa udzia spadkowy, który stanowi podstaw do obliczenia zachowku.
     
  2. Nastpnie ustala si warto pienin spadku, do której trzeba doliczy warto okrelonych darowizn, uczynionych przez spadkodawc za ycia. Suma, któr uzyskamy w ten sposób nazywa si substratem zachowku.
    Naley doliczy warto darowizn uczynionych przez spadkodawc na rzecz spadkobierców, osób uprawnionych do zachowku oraz innych osób, z wyjtkiem drobnych darowizn, zwyczajowo przyjtych w danych stosunkach.
    Natomiast nie dolicza si darowizn dokonanych przed wicej ni dziesiciu laty liczc wstecz od dnia otwarcia spadku, na rzecz osób nie bdcych spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku. Wynika std, i darowizny uczynione na rzecz osób bdcych spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku dolicza si , choby zostay dokonane dawniej ni na dziesi lat przed otwarciem spadku.
    Przy obliczaniu zachowku nalenego zstpnemu nie dolicza si do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawc w czasie, gdy nie mia zstpnych, chyba e darowizna zostaa dokonana na mniej ni trzysta dni przed urodzeniem si zstpnego.

    Przy obliczaniu zachowku nalenego maonkowi nie dolicza si do spadku darowizn, które spadkodawca uczyni przed zawarciem z nim maestwa.
     
  3. Na kocu mnoy si substrat zachowku przez uamek, w którym wyraa si udzia stanowicy podstaw do obliczania zachowku. Iloczyn da nam poszukiwan wielko, czyli warto zachowku.
  • Przedawnienie prawa do zachowku

Roszczenie o zachowek jest roszczeniem majtkowym i jako takie ulega przedawnieniu. Naley przez to rozumie, i po upywie okrelonego terminu, pozwany, czyli osoba zobowizana do zaspokojenia roszczenia o zachowek, moe podnie zarzut przedawnienia w postpowaniu sdowym i tym samym skutecznie „obali’ powództwo.

Termin przedawnienia w przypadku roszcze o zachowek wynosi 3 lata. Data rozpoczcia biegu terminu przedawnienia zaley od tego, przeciwko komu powód kieruje roszczenie. Jeli przeciwko spadkobiercom, termin bdzie si liczy od dnia ogoszenia testamentu, a jeli przeciwko osobie, która otrzymaa od spadkodawcy darowizn – od dnia otwarcia spadku.

Przerwanie biegu przedawnienia. Zgodnie z przepisami k. c. przerwanie biegu przedawnienia nastpuje poprzez kad czynno przed sdem lub innym organem powoanym do rozpoznania spraw lub egzekwowania roszcze danego rodzaju albo przed sdem polubownym, przedsiwzit w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Po kadym przerwaniu przedawnienia jego termin biegnie na nowo, z tym e, jeli przerwanie nastpio przez wskazan czynno, przedawnienie biegnie na nowo dopiero od momentu zakoczenia postpowania sdowego.

Bd to czynnoci takie jak: wytoczenie powództwa o zapat zachowku, zawezwanie do próby ugodowej, wniosek o zabezpieczenie roszczenia o zachowek czy powództwo o ustalenie istnienia nalenoci z tytuu zachowku. Naley jednak pamita, e samo „nieformalne” wezwanie dunika do zapaty zachowku nie przerwie biegu przedawnienia.

Oczywicie bieg terminu przedawnienia zostanie przerwany, gdy osoba przeciwko której roszczenie o zachowek przysuguje, uzna to roszczenie.

autor: oprac.: Redakcja, rdo: Pnoc Nieruchomoci

powrt

 

Dodaj komentarz:

Dodaj swj komentarz
Autor komentarza:
Tre komentarza:
Kod:
Wpisz kod:
Akceptuj regulamin

Wasze komentarze:

Aktualnie brak komentarzy

Szukaj:
 
 

Zobacz rwnie:
PROJEKT I WYKONANIE: www.themedia.pl  
GŁÓWNA / O NAS / REKLAMA / POLITYKA PRYWATNOŚCI / KONTAKT
Copyright © 2010 by www.panoramawnetrz.pl Wszelkie prawa zastrzeżone